وَ اسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ وَ قِيلَ بُعْداً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ . « 1 » با خود گفتند : اين كلام به سخن انسان نميماند ؛ و از انديشهء خود برگشتند . معلوم است كه : همين نكات دقيق و استعمال الفاظ كنائى و مجازى و استعاره‌اى است كه آنطور در افقى بلند و مكانى عالى قرار دارد كه افهام و انظار را عاجز و از مقابله‌اش زبون ميسازد . كلمات أعلامِ از محقّقين دربارهء مجازات قرآن سَكّاكى در مقدّمهء كتاب « مفتاح العلوم » گويد : ثُمَّ الصَّلَوةُ وَ السَّلامُ عَلَى حَبيبِهِ مُحَمَّدٍ الْبَشيرِ النَّذير ، بِالْكِتابِ الْعَرَبىِّ الْمُنير ، الشّاهِدِ لِصِدْقِ دَعْواهُ بِكَمالِ بَلاغَتِه ، الْمُعْجِزِ لِدَهْمآءِ الْمَصاقِعِ عَنْ إيرادِ مُعارَضَتِه ، إعْجازًا أخْرَسَ شِقْشِقَةَ كُلِّ مِنْطيق ، وَ أظْلَمَ طُرُقَ الْمُعارَضَةِ فَما وَضَحَ إلَيْها وَجْهُ طَريق ، حَتَّى أعْرَضوا عَنِ الْمُعارَضَةِ بِالْحُروف ، إلَى الْمُقارَعَةِ بِالسُّيوف ، وَ عَنِ الْمُقاوَلَةِ بِاللِسان ، إلَى الْمُقاتَلَةِ بِالسِّنان ، بَغْيًا مِنْهُمْ وَ حَسَدًا ، وَ عِنادًا وَ لَدَدًا . « 2 » « پس از حمد و ستايش پروردگار ، صلوات و سلام بر حبيب او مُحمّد باد كه بشارت دهنده و ترساننده است با كتاب عربىّ نور افشانش كه به سبب كمال بلاغتش شاهد و گواه است بر صدق مدّعاى او . آن كتابى كه خطباء و بلغاى

--> ( 1 ) آيه 44 ، از سورهء 11 : هود « و گفته شد : اى زمين آب خود را بَلع كن و فرو بر ! و اى آسمان دست از باريدن بردار ! و آب فرو نشست ، و حكم خدا عملى شد ، و كشتى بر كوه جودى قرار گرفت ، و گفته شد : دورى براى گروه ستمكاران باد ! » اين آيه راجع به پايان طوفان نوح است . سكّاكى در « مفتاح العلوم » در علم بيان از ص 221 تا ص 224 از طبع اوّل ، فقط دربارهء فصاحت و بلاغت اين آيه بحث كرده است . و از چهار جهت : از جهت علم بيان ، و از جهت علم معانى ( كه اين دو علم مرجع بلاغت ميباشند ) ، و از جهت فصاحت معنويّه ، و از جهت فصاحت لفظيّه ، مشروحاً مطالب نفيسى را ذكر كرده است ( 2 ) همين كتاب ، ص 2